--- title: "Bốn kiểu đầu tư trách nhiệm: kiểm chứng sau vụ DWS" description: "Loại trừ, bao gồm, chọn lọc tương đối, tham gia cổ đông: mỗi kiểu kiểm chứng được đến đâu? Đối chiếu với vụ DWS bị SEC phạt 25 triệu USD năm 2023." url: "https://staging.khoi.co.uk/blog/bon-kieu-dau-tu-trach-nhiem-dws" lang: vi author: "Lê Quốc Khôi" date: 2026-11-03 updated: 2026-11-03 topics: ["Tài chính doanh nghiệp"] tags: ["Đầu tư ESG", "Tẩy xanh", "Chênh lệch thông tin", "Quản trị tài sản có trách nhiệm", "Đầu tư có trách nhiệm"] --- # Bốn kiểu đầu tư có trách nhiệm và câu hỏi kiểm chứng sau vụ DWS ## Tóm tắt nhanh - Louche và Lydenberg (2010) chia đầu tư có trách nhiệm thành bốn kiểu: loại trừ, bao gồm, chọn lọc tương đối và tham gia cổ đông (Louche và Lydenberg, 2010); thư viện của site ghi thêm một hạn chế thường gặp cho ba trong bốn kiểu (đó là ghi chú của thư viện, không phải câu trích từ chương gốc). - Ngày 25/9/2023 SEC thông báo DWS nộp tổng 25 triệu USD, trong đó 19 triệu USD cho các phát biểu sai về kiểm soát khi tích hợp ESG vào nghiên cứu và khuyến nghị (US Securities and Exchange Commission, 2023). - Theo khung của thư viện, "tích hợp ESG" không thuộc bốn kiểu này; theo cách đọc của tôi, nó là tuyên bố về quy trình và người mua khó kiểm bằng tài liệu công khai hơn nhiều so với tuyên bố loại trừ. - Tôi chưa đọc được chương gốc của Louche và Lydenberg; phần mô tả bốn kiểu dựa trên tóm tắt trong thư viện của site. Tháng 9/2023, cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ (SEC) thông báo DWS Investment Management Americas, công ty con của Deutsche Bank, đồng ý nộp 25 triệu USD cho hai vụ việc, trong đó 19 triệu USD liên quan đến phát biểu sai về ESG (US Securities and Exchange Commission, 2023). Câu hỏi của người mua quỹ là: nhãn "có trách nhiệm" nghĩa là quỹ đã làm gì, và tôi kiểm được bằng cách nào? Bốn kiểu chiến lược cho một cách đặt câu hỏi. ## Bốn kiểu đầu tư có trách nhiệm là gì? Theo bảng trong thư viện, lấy từ Louche và Lydenberg (2010), có bốn chiến lược (Louche và Lydenberg, 2010). Loại trừ là tránh doanh nghiệp hoặc ngành bị coi là gây hại; hạn chế thường gặp là tác động hẹp. Bao gồm là chủ động rót vốn vào hoạt động có lợi xã hội; hạn chế là rủi ro tập trung nếu danh mục hẹp. Chọn lọc tương đối là chọn doanh nghiệp dẫn đầu ESG trong từng ngành; hạn chế là vẫn đầu tư vào ngành gây tranh cãi và chưa có thước đo ESG tương đối chính xác. Tham gia cổ đông là đối thoại, biểu quyết và nộp nghị quyết cổ đông; thư viện không nêu hạn chế cho kiểu này. Các hạn chế là ghi chú của thư viện, không phải câu trích từ chương gốc. > **Hình:** [Bốn chiến lược đầu tư có trách nhiệm](https://staging.khoi.co.uk/framework/responsible-investment-strategies) Bốn chiến lược đầu tư có trách nhiệm (vẽ lại từ framework trong thư viện của site; nguồn gốc ghi Louche và Lydenberg, 2010). Trang framework của thư viện còn ghi rõ một điều đáng nhớ: "tích hợp ESG" và "đầu tư theo chủ đề" đôi khi được nhắc cùng, nhưng không thuộc bốn chiến lược này. Đó là ghi chú của thư viện, không phải câu trích từ chương gốc; chương nằm sau tường phí và tôi không đọc được, nên không biết tác giả viết gì về hai khái niệm đó. Một lưu ý về bố cục hình: bốn cột là bốn cách hành động, không phải bốn bậc đạo đức. Bảng của thư viện không xếp kiểu nào cao hơn kiểu nào, và theo cách đọc của tôi, một quỹ có thể kết hợp chúng, chẳng hạn loại trừ một ngành rồi còn biểu quyết ở đại hội cổ đông của các công ty đang nắm giữ. Tôi nhắc vì nhãn "có trách nhiệm" thường giấu việc quỹ muốn nói kiểu nào trong bốn kiểu, và bảng này là một cách để hỏi. ## Mỗi kiểu kiểm chứng được đến đâu? Phép kiểm này do tôi đề xuất. Nó hỏi: nếu quỹ tuyên bố theo kiểu này, người mua có thể đối chiếu bằng tài liệu nào? Cột "kiểm được" và "khó kiểm" là suy luận của tôi, không phải kết luận của Louche, Lydenberg hay SEC. | Kiểu | Quỹ tuyên bố | Người mua có thể đối chiếu | Khó kiểm | |:--|:--|:--|:--| | Loại trừ | "Không đầu tư vào X" | Danh mục nắm giữ với danh sách loại trừ, nếu quỹ công bố cả hai | X được định nghĩa thế nào (ngưỡng nào) | | Bao gồm | "Rót vốn vào hoạt động có lợi xã hội" | Tỷ trọng vốn vào các hoạt động đã nêu | "Có lợi" đo bằng gì | | Chọn lọc tương đối | "Chọn người dẫn đầu ESG của từng ngành" | Phương pháp xếp hạng và nguồn điểm số | Thước đo tương đối, như tóm tắt thư viện đã ghi | | Tham gia cổ đông | "Đối thoại, biểu quyết" | Hồ sơ biểu quyết, nghị quyết đã nộp, nếu công bố | Đối thoại có tạo thay đổi không | | (Tích hợp ESG) | "ESG nằm trong nghiên cứu và khuyến nghị" | Hầu như chỉ tài liệu nội bộ | Cả quy trình | Hàng cuối đặt trong ngoặc vì nó không thuộc bốn kiểu của khung. Hai hàng đầu cho phép đối chiếu khá trực tiếp; hàng cuối là chỗ vụ DWS xảy ra. Cột "khó kiểm" không có nghĩa tuyên bố sai; nó chỉ cho biết người mua phải dựa nhiều hơn vào niềm tin và ít hơn vào tài liệu. ## SEC nói gì về DWS? Thông cáo của SEC ngày 25/9/2023 nêu DWS đồng ý nộp tổng 25 triệu USD, không thừa nhận hay phủ nhận kết luận: 6 triệu USD cho lỗi chống rửa tiền và 19 triệu USD cho các phát biểu sai trọng yếu về kiểm soát khi đưa yếu tố ESG vào nghiên cứu và khuyến nghị đầu tư cho các sản phẩm "ESG integrated" (US Securities and Exchange Commission, 2023). SEC cho rằng từ tháng 8/2018 đến cuối năm 2021 DWS không thực hiện một số phần của chính sách tích hợp ESG toàn cầu của mình, và không áp dụng chính sách bảo đảm phát biểu công khai là chính xác (US Securities and Exchange Commission, 2023). Với phần ESG, vi phạm được nêu theo điều 206(2) và 206(4) của Đạo luật cố vấn đầu tư (US Securities and Exchange Commission, 2023). Một viên chức SEC nói DWS quảng cáo rằng ESG nằm trong "DNA" của mình (US Securities and Exchange Commission, 2023). Thông cáo không nêu DWS thu bao nhiêu từ các sản phẩm ESG và tôi không đọc hai lệnh đính kèm. Bài [Khi nào lợi nhuận là chính đáng](https://staging.khoi.co.uk/blog/khi-nao-loi-nhuan-chinh-dang) dùng cùng vụ việc để hỏi về lợi nhuận và chênh lệch thông tin; ở đây tôi chỉ hỏi nó thuộc kiểu nào. ## Vì sao tích hợp ESG khó kiểm hơn? Theo cách đọc của tôi, vì đó là lời hứa về cách làm việc bên trong, không phải về kết quả danh mục. Quỹ tuyên bố đã đưa ESG vào nghiên cứu và khuyến nghị: người mua không thấy được nghiên cứu, cũng không thấy từng khuyến nghị có cân nhắc ESG hay không. Nếu một quỹ không làm đúng chính sách của mình, dấu vết nằm trong hồ sơ quy trình chứ không nằm trong danh mục; SEC kết luận DWS không làm đủ như đã nói (US Securities and Exchange Commission, 2023). Đây là cách đọc của tôi: DWS được SEC mô tả bằng "tích hợp ESG", không phải bằng một trong bốn kiểu, nên vụ việc cho biết về tuyên bố quy trình hơn là về loại trừ hay chọn lọc. Tôi không có căn cứ để nói DWS dùng kiểu nào trong bốn kiểu, hay các quỹ khác của DWS thế nào. [Chênh lệch thông tin](https://staging.khoi.co.uk/thuat-ngu#information-asymmetry) ở đây rất lớn: bên bán biết quy trình, bên mua chỉ đọc tờ rơi; xem thêm [tẩy xanh](https://staging.khoi.co.uk/thuat-ngu#greenwashing). ## Người mua quỹ nên hỏi gì? Năm câu hỏi dưới đây do tôi ghép từ bảng trên; không nguồn nào đề xuất danh sách này. Ví dụ giả định: một công ty nhỏ có quỹ dư 5 tỷ đồng muốn gửi vào "Quỹ A", một quỹ mở tên giả định có nhãn "ESG". 1. Quỹ A tự xếp mình vào kiểu nào: loại trừ, bao gồm, chọn lọc tương đối hay tham gia cổ đông, hay chỉ nói "tích hợp ESG"? 2. Nếu là loại trừ: danh sách loại trừ ở đâu, và có công bố danh mục nắm giữ đủ để đối chiếu không? 3. Nếu là chọn lọc tương đối: ai chấm điểm, bằng phương pháp nào, và có cho xem không? 4. Nếu là tham gia cổ đông: có công bố hồ sơ biểu quyết và nghị quyết đã nộp không? 5. Nếu chỉ là tích hợp ESG: quỹ có văn bản chính sách nào, và có bên độc lập nào xác nhận nó được làm theo không? Cách hỏi này hợp khi bạn chuẩn bị chuyển một khoản lớn vào một quỹ và có thể yêu cầu tài liệu. Nó không hợp nếu bạn chỉ mua qua kênh bán lẻ không cho hỏi gì, hay nếu mục tiêu của bạn là lợi suất, không phải ESG. Một câu trả lời vòng vo hoặc không có tài liệu cũng là thông tin, dù chưa chứng minh được điều gì: quỹ có thể đơn giản là không công bố thứ bạn hỏi. Hãy so câu trả lời của hai hoặc ba quỹ thay vì chấm một quỹ đứng riêng, và giữ lại các thư trả lời, vì một câu trả lời vòng vo bằng văn bản dễ xem lại hơn một câu nhớ từ cuộc gọi. Bài [Marketing bền vững không phải CSR](https://staging.khoi.co.uk/blog/marketing-ben-vung-khong-phai-csr) bàn về phía người bán và những tuyên bố môi trường. ## Đào sâu: tôi đã đọc gì và chưa đọc gì? Louche và Lydenberg (2010) là chương 21 của một sách do Wiley xuất bản (trang 393 đến 417). Chương nằm sau tường phí và tôi không đọc được; mô tả bốn kiểu, các hạn chế và ghi chú về tích hợp ESG và đầu tư theo chủ đề đều từ bản tóm tắt trong thư viện của site, nên tôi không trích số trang. Thư viện của site còn một chỗ tự mâu thuẫn: câu hỏi của framework nêu "sàng lọc, tích hợp, gắn kết cổ đông hay đầu tư tác động" trong khi bảng và ghi chú lại liệt kê loại trừ, bao gồm, chọn lọc tương đối và tham gia cổ đông. Bài theo bảng và ghi chú. SEC (2023) là thông cáo báo chí số 2023-194; tôi đọc toàn văn qua một bản lưu của Internet Archive vì trang gốc chặn truy cập tự động, và không đọc hai lệnh đính kèm. Bảng "kiểm được hay không" và năm câu hỏi là của tôi. Quỹ A là giả định. Bài không đánh giá chất lượng đầu tư ESG hay một quỹ cụ thể nào khác. ## Câu hỏi thường gặp ### Bốn chiến lược đầu tư có trách nhiệm là gì? Theo bảng trong thư viện lấy từ Louche và Lydenberg (2010): loại trừ (tránh doanh nghiệp hoặc ngành bị coi là gây hại), bao gồm (chủ động rót vốn vào hoạt động có lợi xã hội), chọn lọc tương đối (chọn doanh nghiệp dẫn đầu ESG trong từng ngành) và tham gia cổ đông (đối thoại, biểu quyết, nộp nghị quyết) (Louche và Lydenberg, 2010). Tôi chưa đọc được chương gốc nên chỉ dựa vào bản tóm tắt của thư viện. ### Vụ DWS bị phạt vì điều gì? Ngày 25/9/2023 SEC thông báo DWS Investment Management Americas đồng ý nộp tổng 25 triệu USD, không thừa nhận hay phủ nhận kết luận; 19 triệu USD cho các phát biểu sai về kiểm soát khi đưa yếu tố ESG vào nghiên cứu và khuyến nghị đầu tư cho các sản phẩm tích hợp ESG, 6 triệu USD cho lỗi chống rửa tiền (US Securities and Exchange Commission, 2023). ### Quỹ có nhãn ESG thì tôi nên kiểm tra gì? Hỏi quỹ thuộc kiểu nào trong bốn kiểu hay là tuyên bố về quy trình; kiểu loại trừ, bao gồm thì đối chiếu được với danh mục, còn tuyên bố về quy trình thì khó kiểm hơn nhiều. Đó là cách phân loại của tôi, không phải kết luận của Louche và Lydenberg hay của SEC. ### Vụ DWS có nghĩa mọi quỹ ESG đều tẩy xanh không? Không. Thông cáo của SEC nói về một công ty cụ thể; phần liên quan ESG nêu giai đoạn từ tháng 8/2018 đến cuối năm 2021 (US Securities and Exchange Commission, 2023). Nó không cho biết các quỹ khác làm gì và không nêu DWS thu bao nhiêu từ sản phẩm ESG. ## Tài liệu tham khảo - Louche, C. and Lydenberg, S. (2010) ‘Responsible investing’, in Boatright, J.R. (ed.) Finance ethics: critical issues in theory and practice. Wiley, pp. 393–417. https://doi.org/10.1002/9781118266298.ch21 - US Securities and Exchange Commission (2023) *Deutsche Bank subsidiary DWS to pay $25 million for anti-money laundering violations and misstatements regarding ESG investments*. sec.gov, press release 2023-194, 25 September 2023. Available at: https://www.sec.gov/newsroom/press-releases/2023-194. --- Bản HTML chuẩn: https://staging.khoi.co.uk/blog/bon-kieu-dau-tu-trach-nhiem-dws