Framework
Nhân quả và kiến tạo (causation / effectuation)
Câu hỏi nó trả lời
Một nhà sáng lập sắp mở công ty nên chốt mục tiêu rồi đi tìm nguồn lực, hay bắt đầu từ những gì mình có (tay nghề, vốn, quan hệ) rồi xem làm được gì?
- Xuất xứ
- Sarasvathy, 2001
- Loại sơ đồ
- Bảng so sánh
- Cấp độ phân tích
- Cá nhân
- Chủ đề
- Khởi nghiệp & đổi mới
Sơ đồ
Nhân quả và kiến tạo (causation / effectuation)
| Tiêu chí | Nhân quả | Kiến tạo |
|---|---|---|
| Điểm xuất phát | Một kết quả cho trước | Một tập phương tiện cho trước: mình là ai, biết gì, quen ai |
| Chọn giữa | Các phương tiện để tạo ra kết quả đó | Các kết quả có thể tạo ra từ phương tiện đang có |
| Tiêu chí chọn | Tối đa hoá lợi nhuận kỳ vọng so với mục tiêu định trước | Mức thua lỗ chịu được hoặc rủi ro chấp nhận được, tính trên phương tiện đang có |
Cạm bẫy
Cạm bẫy
Coi hai cách làm là hai kiểu người. Sarasvathy (2001) viết rằng nhân quả và kiến tạo đều là một phần của tư duy con người và có thể xảy ra đồng thời, chồng lấn, đan xen tuỳ bối cảnh quyết định; bà chủ ý đặt chúng thành hai cực chỉ để lý thuyết rõ hơn.
Nguồn
Tài liệu tham khảo
Xếp A–Z theo họ tác giả, kiểu Harvard. Nguồn có DOI thì link https://doi.org/…; nguồn không có DOI thì link trang nguồn hoặc ghi rõ không có DOI.
- Sarasvathy, S.D. (2001) ‘Causation and effectuation: toward a theoretical shift from economic inevitability to entrepreneurial contingency’, Academy of Management Review, 26(2), pp. 243–263.doi:10.2307/259121Trang nguồn