Framework

Bốn chỗ con số có thể nói dối

Câu hỏi nó trả lời

Khi nhận một báo cáo hay biểu đồ dùng để ra quyết định, nhà quản lý cần soi những gì ở dữ liệu, cách chọn mẫu, cách trình bày và cách diễn giải trước khi tin?

Xuất xứ
De Veaux and Hand, 2005; Jansen et al., 2022
Loại sơ đồ
Quy trình theo giai đoạn
Cấp độ phân tích
Cá nhân
Chủ đề
Dữ liệu & phân tích
Kính lúp trên tấm biểu đồ đường, biểu tượng dữ liệu và phân tích

Sơ đồ

Bốn chỗ con số có thể nói dối

  1. Chất lượng dữ liệu
  2. Dữ liệu thiếuChỉ thấy phần còn sống sót, không thấy phần biến mất.
  3. Chỉ số thay thế saiĐo thứ dễ đo (lượt hiển thị) thay vì thứ thật cần biết.
  4. Chọn dữ liệu
  5. Mẫu nhỏ hoặc tự chọnMẫu không đại diện cho tổng thể.
  6. Chọn quả ngonChọn khung thời gian hoặc cách tính để có kết quả đẹp.
  7. Trình bày
  8. Trục và tỷ lệCắt trục, tỷ lệ khác nhau làm đổi cảm nhận.
  9. Cách phân vùngCùng một dữ liệu, chia khác thì kết luận khác.
  10. Diễn giải
  11. Tín hiệu hay nhiễuDao động ngắn hạn che xu hướng thật.
  12. Tương quan, nhân quả, SimpsonKiểm tra nguyên nhân chung, chiều ngược, và gộp nhóm.

Nguồn

Tài liệu tham khảo

Xếp A–Z theo họ tác giả, kiểu Harvard. Nguồn có DOI thì link https://doi.org/…; nguồn không có DOI thì link trang nguồn hoặc ghi rõ không có DOI.

  1. De Veaux, R.D. and Hand, D.J. (2005) ‘How to lie with bad data’, Statistical Science, 20(3), pp. 231–238.doi:10.1214/088342305000000269Trang nguồn
  2. Jansen, B.J. et al. (2022) ‘The illusion of data validity: why numbers about people are likely wrong’, Data and Information Management, 6(4), article 100020.doi:10.1016/j.dim.2022.100020Trang nguồn